Aansprakelijkheid betekent dat je verantwoordelijk bent voor iets en dat je mogelijk moet opdraaien voor de schade of de gevolgen van je acties. Als je aansprakelijk wordt gesteld, kan dat betekenen dat je moet betalen voor schade die je hebt veroorzaakt.
Wanneer kun je als bestuurder aansprakelijk zijn? #
De organisatie zelf kan je aansprakelijk stellen voor schade als gevolg van onbehoorlijk bestuur. Dan ben je dus mogelijk aansprakelijk richting de organisatie. Een derde persoon/instantie/bedrijf buiten de organisatie kan je bij onbehoorlijk bestuur aansprakelijk stellen. Dan ben je aansprakelijk richting deze derde. Daarnaast zijn er nog uitzonderingen:
- Niet ingeschreven bij de KvK: Zolang de rechtspersoon na de oprichting bij de notaris niet is ingeschreven bij de KvK, kun je als bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor handelingen die namens de rechtspersoon zijn verricht.
- Informele vereniging: Bestuur je een vereniging die niet is opgericht via de notaris? Dan zijn de vereniging en het bestuur beide aansprakelijk voor de financiële verplichtingen.
- Onrechtmatige daad: Uit de rechtspraak blijkt dat als je als bestuurder een ‘onrechtmatige daad’ begaat je persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld door de gedupeerde.
Voorbeeld aansprakelijkheid #
Stel je voor dat Cas namens een bedrijf of organisatie (een rechtspersoon) iets aanschaft, terwijl hij al weet dat het bedrijf niet genoeg geld heeft om ervoor te betalen. Als het bedrijf de rekening niet kan voldoen, dan kan de verkoper besluiten om Cas persoonlijk verantwoordelijk te houden voor de schuld. Dit betekent dat Cas zelf het geld moet betalen. Dit is een voorbeeld van een situatie waarin de verkoper ‘door de bescherming van de rechtspersoon heen prikt’. Dit houdt in dat niet het bedrijf, maar Cas zelf aansprakelijk is.
Voorbeeld afspraken
Om alles in goede banen te leiden maak je vooraf duidelijke afspraken. Zo kun je afspreken dat:
- De huidige bestuursleden goed geïnformeerd zijn over de aansprakelijkheid
- Je (nieuwe bestuursleden) goed informeert over:
- De financiële toestand van de organisatie
- De bevoegdheden die zij hebben
- De werkafspraken
- Dat het bestuur handelt zoals de statuten (en/of reglementen) voorschrijven
- De bestuurdersaansprakelijkheids-verzekering
- Bestuurders als volgt handelen:
- Blijf bij het uitvoeren van je bestuurstaken binnen je bevoegdheden.
- Handel conform de wet, statuten en eventuele bestuursreglementen.
- Voorkom dat sprake is van tegenstrijdig belang
- Voldoe aan de administratieplichten
- Ga geen overeenkomsten aan waarvan je weet dat de organisatie die niet kan nakomen
- Zorgen dat de organisatie voldoet aan andere relevante wetten zoals de AVG
- Bij het neerleggen van een bestuursfunctie regel je de volgende zaken:
- Zorg dat het dit duidelijk is vastgelegd.
- Zorg voor uitschrijving bij de KvK
- Zorg voor decharge van de bestuurstaken
Risicoaansprakelijkheid #
Risicoaansprakelijkheid is een vorm van aansprakelijkheid (er wordt jou iets aangerekend), zonder dat je er zelf schuld aan hebt en zonder dat je iets te verwijten valt. Dus voor schade die je niet zelf hebt veroorzaakt, maar waarvoor jij toch aansprakelijk kan worden gehouden omdat je een bepaalde hoedanigheid bezit.
Voorbeelden risicoaansprakelijkheid #
- Stel dat Cas langs een gebouw loopt en plotseling raakt een dakpan hem op het hoofd. De eigenaar van het gebouw kan aansprakelijk gesteld worden voor de schade, ook al wist hij niet dat de dakpan los zat.
- Als Cas op een barkruk in de kantine zit en deze breekt omdat hij al beschadigd was, kan de beheerder van de kantine aansprakelijk zijn voor de val van Cas.
- Wanneer Cas uitglijdt op een net gedweilde vloer en er waren geen waarschuwingsbordjes geplaatst, kan de persoon of het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het schoonmaken aansprakelijk worden gesteld voor eventuele verwondingen van Cas.
Het is belangrijk dat een organisatie een aansprakelijkheidsverzekering heeft voor dit soort risico’s. Deze verzekering dekt de kosten als iemand schade lijdt waarvoor de organisatie verantwoordelijk kan worden gehouden.
Schuldaansprakelijkheid #
De schuldaansprakelijkheid van de rechtspersoon valt wel onder de dekking van de Vrijwilligerspolis.
Schuldaansprakelijkheid treedt op wanneer iemand verantwoordelijk wordt gehouden voor een situatie door eigen fouten of nalatigheid. Dit betekent dat er schade is ontstaan door iets wat je hebt gedaan of juist hebt nagelaten te doen.
In zo’n geval is de persoon die schuldig is aan de onrechtmatige daad verplicht om de schade die daardoor is veroorzaakt, te vergoeden aan de persoon die hierdoor benadeeld is.
