Het identificeren van potentiële risico’s is voor elke vrijwilligersorganisatie anders, aangezien deze risico’s variëren afhangen van de specifieke aard van elke organisatie. Door de risico’s binnen je organisatie te begrijpen, kun je proactief maatregelen treffen. Maar hoe breng je deze risico’s effectief in kaart?
Een effectieve methode is het voeren van open gesprekken en discussies binnen je team. Deze dialogen helpen bij het verkrijgen van inzicht in hoe teamleden denken over risicofactoren, veiligheid en de algemene cultuur van omgang binnen de organisatie. Hieronder staan twee werkvormen die je hiervoor kunt gebruiken. Daarna volgen de downloads.
Stellingenspel #
Het ‘Stellingenspel’ is een interactieve werkvorm die gebruikt kan worden binnen elke organisatie, zoals door bestuurders en (vrijwillige) begeleiders.
Doel: Het doel van dit spel is het identificeren en bespreken van risicofactoren die relevant zijn voor de organisatie.
Duur: Een dynamische en snelle aanpak werkt het best voor dit spel. Reserveer ongeveer 5 minuten voor elke stelling. Afhankelijk van het aantal stellingen dat je wilt behandelen, bepaal je de totale duur, maar laat het spel niet langer dan 45 minuten duren.
Benodigdheden: Je hebt een lijst met stellingen nodig, gebaseerd op de ‘checklist risicofactoren’.
Werkwijze:
- Selectie van stellingen: Kies van tevoren 5 tot 10 stellingen uit de lijst die je wilt behandelen.
- Stelling nemen: Verdeel de ruimte in drie gebieden voor de antwoorden: mee eens, mee oneens, en neutraal. Deelnemers moeten kiezen waar ze staan in relatie tot de stelling.
- Overtuigen: Elke groep bedenkt argumenten om de andere groepen te overtuigen van hun standpunt. Dit helpt om verschillende zienswijzen en perspectieven naar voren te brengen.
- Nabespreking: Na de discussie wordt geëvalueerd of de stelling een probleem vormt binnen de organisatie en wat mogelijke oplossingen kunnen zijn.
Discussiekaarten #
De werkvorm ‘Discussiekaarten’ is een effectieve methode om in kleine groepen diepgaande gesprekken te voeren over belangrijke onderwerpen binnen een organisatie. Deze werkvorm is geschikt voor alle betrokkenen, zoals bestuurders en (vrijwillige) begeleiders.
Doel: Het doel is om inzicht te krijgen in de risicofactoren die door de betrokkenen bij de organisatie worden waargenomen.
Duur:
- Versie ‘Kaartjes trekken en bespreken’: 90 minuten (45 minuten in kleine groepen, 45 minuten plenair).
- Versie ‘Hiërarchie aanbrengen’: 70 minuten (35 minuten in kleine groepen, 35 minuten plenair).
Benodigdheden: Keuzekaartjes met daarop 10 stellingen, geselecteerd uit de ‘checklist risicofactoren’. Zorg ervoor dat elke groep dezelfde stellingen heeft.
Werkwijze:
- Kaartjes Trekken en Bespreken:
- Verdeel de groep in subgroepen van ongeveer 6 personen.
- Elke deelnemer trekt om de beurt een kaartje, leest de stelling voor en deelt persoonlijke indrukken over hoe de organisatie hiermee omgaat. (2 min)
- Overige deelnemers reageren (5 min), gericht op het verkrijgen van een realistisch beeld van de huidige situatie. Het gaat hier niet om het bespreken van een gewenste situatie.
- Na ongeveer 45 minuten volgt een plenaire bespreking, waarbij standpunten (verschillen, overeenkomsten) en actiepunten worden bepaald.
- Hiërarchie aanbrengen:
- Deelnemers in subgroepen van 4 personen.
- Iedereen ordent individueel de kaartjes naar de ernst van de situaties. (5 min) Welk item vormt het grootste probleem?
- De subgroep komt vervolgens samen (35 min) en maakt een gezamenlijke hiërarchie van de stellingen. Dit betekent dat men elkaar moet bevragen en uit moet leggen waarom.
- In de plenaire bespreking (30 min) worden de verschillen, overeenkomsten en conclusies besproken, en prioriteiten gesteld voor de aanpak van de geïdentificeerde issues.
Het is essentieel om alle geïdentificeerde risico’s en incidenten zorgvuldig te registreren. Dit doe je door een beknopte samenvatting van elk voorval op een gestandaardiseerd formulier vast te leggen. Deze aanpak zorgt ervoor dat geen cruciale informatie verloren gaat, wat vooral van belang is voor de Arbo-controle binnen je organisatie.
In Veilige Handen - Werkvormen om groepsgewijs risicofactoren te inventariseren #
IIn Veilige Handen - Werkvormen op het gebied van prioriteiten stellen #
Risico-Inventarisatie en evaluatie RI&E #
Met een RI&E breng je alle arbeidsrisico’s binnen je organisatie in kaart, zodat je aan de slag kunt met het wegnemen of verkleinen van deze risico’s. Het doel: zo min mogelijk gezondheidsklachten, verzuim en ongevallen. Want een gezonde en veilige werkplek zorgt voor meer werkplezier en een hogere productiviteit!
Registreren van risico’s en ongelukken #
Het registreren van risico’s en ongelukken is niet alleen een administratieve handeling. De verzamelde gegevens zijn van groot belang om ervan te leren. Gebruik deze informatie om je Arbo-check te versterken en om, waar mogelijk, onmiddellijke maatregelen te nemen om risico’s te verminderen of te elimineren.
Daarnaast is transparantie naar de betrokkenen toe van groot belang. Het is aan te raden om vrijwilligers, leden, bezoekers en ouders periodiek te informeren over recente gebeurtenissen en de genomen of geplande maatregelen. Deze open communicatie draagt bij aan een groter bewustzijn en betrokkenheid bij het veiligheidsbeleid binnen je organisatie.
Voorbeeld Formulier signalering risico #
- Basisgegevens:
- Datum melding: __________
- Datum registratie: __________
- Ingevuld door: __________
- Risico gesignaleerd door: __________
- Eerder gemeld? Ja / Nee
- Locatie en aard van het risico:
- Plaats van het risico: __________
- Aard van het risico: __________
- Specificatie van het risico:
- Omgevingsgerelateerd risico: __________
- Gedragsgerelateerd risico: __________
- Combinatie van omgeving en gedrag: __________
- Eerdere incidenten:
- Heeft dit risico eerder tot een ongeluk geleid? Ja / Nee
- Verbeteringsvoorstellen:
- Suggesties voor verbeteringen: __________
Dit formulier helpt bij het vaststellen van risico’s op basis van omgeving, gedrag, of een combinatie van beide. Het biedt ook een platform om te leren van eerdere incidenten en om voorstellen voor verbetering te doen. Regelmatig gebruik van dit formulier kan een belangrijke bijdrage leveren aan het verhogen van de veiligheid binnen je organisatie.
Voorbeeld Formulier signalering ongeluk #
- Basisgegevens:
- Datum ongeluk: __________
- Datum registratie: __________
- Ingevuld door: __________
- Plaats van het ongeluk: __________
- Betrokkenen:
- Persoon 1 (Naam, Leeftijd, Geslacht): __________
- Persoon 2 (Naam, Leeftijd, Geslacht): __________
- Persoon 3 (Naam, Leeftijd, Geslacht): __________
- Beschrijving van het ongeluk:
- Activiteit tijdens ongeluk: __________
- Directe aanleiding: __________
- Verloop van het ongeluk: __________
- Aanvullende bijlage toegevoegd met omschrijving? Ja / Nee
- Verwondingen en verzorging:
- Leidde het ongeluk tot verwondingen? Ja / Nee
- Beschrijving van de verwondingen (Soort verwonding en getroffen lichaamsdeel):
- Persoon 1: __________
- Persoon 2: __________
- Persoon 3: __________
- Behandeling uitgevoerd:
- Persoon 1: Nee / Ja; door leek / EHBO-er / huisarts / specialist / anders namelijk:__________
- Persoon 2: Nee / Ja; door leek / EHBO-er / huisarts / specialist / anders namelijk:__________
- Persoon 3: Nee / Ja; door leek / EHBO-er / huisarts / specialist / anders namelijk:__________
- Suggesties voor voorzorgsmaatregelen:
Dit formulier is een handig hulpmiddel om incidenten gestructureerd vast te leggen en te analyseren. Door deze informatie gedetailleerd bij te houden, kun je effectief leren van ongevallen en soortgelijke situaties in de toekomst voorkomen.
