Dinsdag 27 januari organiseerde Stichting Join Us (kortweg Join Us) de gratis inspiratiesessie ‘Eenzaamheid aanpakken bij jongeren’ en Jeugdwerk Limburg was erbij.
Stichting Join Us is een Nederlandse stichting die zich inzet om eenzaamheid onder jongeren aan te pakken en bespreekbaar te maken met een bewezen methodiek. Anno 2026 is Join Us actief in meer dan 100 gemeenten.
De inspiratiesessie begon met het delen van de zorgwekkende cijfers over eenzaamheid onder jongeren. Uit onderzoek blijkt dat 462.000 jongeren, ongeveer één op de tien, zich sterk eenzaam voelen (bron: CBS, 2024). De gemiddelde kosten bedragen € 15.500 per jongere, per jaar. Preventieve inzet bespaart hoge kosten.
Bij jongeren zijn er grofweg drie onderliggende mechanismen te onderscheiden die een rol spelen bij het ontwikkelen van eenzaamheid:
- beperkte sociale omgeving;
- moeite met sociale vaardigheden;
- negatief denkbeeld.
De gevolgen van eenzaamheid zijn zeer uiteenlopend
Je kunt denken aan mentale problemen, depressie, verslaving, schooluitval en/of suïcidale gedachten. Vaak worden de gevolgen onderschat. Iedereen voelt zich wel eens eenzaam, maar voor langere tijd eenzaam zijn is qua gezondheidseffecten vergelijkbaar met een nicotine-verslaving en vergroot de kans op een vroegoverlijden met 29% (bron: Holt-Lunstad et al., 2015).
De eenzaamheidsaanpak van Join Us zorgt voor een sterke sociale basis in de gemeente (of regio). Samen een sociaal werkorganisatie worden jongeren en jongvolwassenen samen gebracht en wordt de sociale gezondheid via groepsbijeenkomsten en een online community versterkt.
Aansluitend was er de gelegenheid en mogelijkheid om met een aantal jongeren, ervarings-vrijwilligers van Join Us, alsook medewerkers van Join Us in gesprek te gaan.
Wat kun jij doen? Herken het signaal (eenzaamheid) en doorbreek de stilte!
1. Zien
Om eenzaamheid te herkennen is het belangrijk de onzichtbare signalen te zien:
minder energiek, vermijden sociale interactie, onzeker/hulpeloos, gevoel er alleen voor te staan, overmatig gebruik van middelen, depressie, vaak ziek, onrust/angst, claimgedrag, concentratieroblemen, onvoldoende sociale steun, life events.
2. Luisteren
Je kunt ervoor zorgen dat diegene over wie je zorgen hebt het gevoel van eenzaamheid durft te benoemen. Jouw aandacht en steun voelen is voor hen de eerste winst.
Tip: Voordat je in gesprek gaat is het goed om jezelf af te vragen wat jouw gedachten zijn over eenzaamheid. Je kunt pas echt luisteren wanneer je jezelf losmaakt van vooroordelen.
3. Zoeken
Luisteren is de eerste stap, maar soms heeft iemand extra ondersteuning nodig. Bespreek samen war de behoefte ligt en welke mogelijkheden er zijn voor verwijzen binnen de organisatie (bijv. vertrouwenspersoon) of buiten de organisatie (huisarts/praktijkondersteuner, jongerenwerk en/of Join Us).
4. Tips
Jongeren met eenzaamheidsgevoelens hebben een aantal eigen ‘gouden tips’ gedeeld om de sociale gezondheid te bevorderen en eenzaamheid te verminderen:
- Maak zelf groepjes, zodat niemand alleen overblijft en iedereen betrokken is;
- Stimuleer sociaal contact tussen verschillende personen door groepjes regelmatig te wisselen;
- Let op jongeren die zich terugtrekken in de groep;
- Geef persoonlijke complimenten om het zelfvertrouwen te vergroten;
- Werk actief aan sociale vaardigheden zoals respect tonen en luisteren;
- Geef niet meteen een oplossing of advies, maar nodig iemand uit voor een goed gesprek.
Ervaring Teamlid Inge:
“De inspiratiesessie was waardevol en inhoudelijk sterk. Hoewel de gepresenteerde cijfers een zorgwekkend beeld schetsen, boden de deskundigheid van de betrokken professionals en de persoonlijke verhalen van de Join Us-ervaringsvrijwilligers (jongeren zelf) een hoopvol perspectief. Samen gaven zij inzicht in de impact van het thema én in de mogelijkheden om te werken aan een positieve, kansrijke toekomst voor jongeren die zich momenteel eenzaam voelen.”
Kijk op www.join-us.nu als je meer wil weten over Join Us.
Neem deel aan het gesprek dit najaar
In het najaar organiseert Jeugdwerk Limburg, in samenwerking met een aantal andere jeugd maatschappelijke organisaties, een themabijeenkomst over eenzaamheid aanpakken bij jongeren. Houd onze evenementenagenda en socials in de gaten voor de datum en locatie.
