Vrijwilligers zijn onmisbaar voor het jeugdwerk. Van bestuursleden en trainers tot ouders die helpen bij een activiteit, het vervoer regelen of een handje toesteken tijdens een kamp. Toch verandert de manier waarop mensen vrijwilligerswerk willen doen.
Uit Trends Vrijwillige Inzet 2026 blijkt iets opvallends: in 2025 meldden zich 29% meer nieuwe vrijwilligers aan dan het jaar ervoor. Tegelijkertijd neemt de tijd die mensen aan vrijwilligerswerk besteden af. Vergeleken met 2021 daalde het aantal dagdelen vrijwillige inzet per persoon met 8%. Per match daalde de inzet zelfs met 27%.
Dat lijkt tegenstrijdig. Maar volgens het onderzoek zit het probleem niet zozeer in de betrokkenheid. Mensen willen zich nog steeds inzetten. De uitdaging zit vooral in de hoeveelheid vrije tijd die ze beschikbaar hebben en de keuzes die ze daarin maken.
Vrijwilligerswerk wordt flexibeler
Niet iedereen kan of wil zich langere tijd vastleggen. Dat zie je duidelijk terug in de cijfers. In 2021 koos 17% van de vrijwilligers voor eenmalige inzet. In 2025 was dat gestegen naar 32% van de matches. Ook microvrijwilligerswerk ā korte, laagdrempelige taken zonder langdurige verplichting ā wint terrein. Het onderzoek adviseert organisaties daarom om grotere taken op te delen in kleinere, zelfstandige onderdelen en duidelijk te maken hoeveel tijd iets kost.
Voor jeugdorganisaties betekent dat dat het slim kan zijn om niet alleen te denken in functies, maar ook in taken. In plaats van: āWe zoeken iemand voor de activiteitencommissie.ā
kun je bijvoorbeeld vragen:
- Wie helpt drie uurtjes bij de spellenmiddag?
- Wie wil Ć©Ć©n keer per maand foto’s maken?
- Wie helpt met het regelen van vervoer voor het kamp?
- Wie wil een sponsorbrief schrijven?
- Wie kan helpen bij het opbouwen van een evenement?
Zo maak je meteen duidelijk wat je vraagt Ć©n hoeveel inzet ongeveer nodig is. Dat is belangrijk, want een duidelijke tijdsinvestering behoort volgens het onderzoek tot de belangrijkste voorwaarden bij de keuze voor vrijwilligerswerk.
Kijk verder dan de vaste vrijwilliger
De groei in nieuwe vrijwilligers laat zien dat er nog steeds mensen zijn die zich willen inzetten. Van de nieuwe vrijwilligers die zich in 2025 via de onderzochte platforms registreerden, gaf 37% aan door het platform voor het eerst vrijwilligerswerk te doen. Nog eens 11% was minimaal vijf jaar gestopt en werd opnieuw actief.
Dat biedt kansen voor jeugdorganisaties. Denk bijvoorbeeld aan ouders die niet meteen in een commissie willen, jongeren die een paar uur willen helpen, oud-leden die graag iets voor de vereniging terugdoen of mensen uit de buurt die hun kennis willen inzetten. Maar dan moet je wel duidelijk maken waarbij je hulp nodig hebt.
Een algemene oproep als āVrijwilligers gezocht!ā zegt weinig.
Een concrete vraag als āWie helpt zaterdag van 10.00 tot 12.00 uur met het klaarzetten van ons terrein?ā maakt meteen duidelijk wat iemand kan verwachten.
Dat sluit ook aan bij een opvallende mismatch uit het onderzoek: 32% van de matches bestaat uit eenmalige inzet, terwijl slechts 5,5% van de openstaande oproepen daarop aansluit. Misschien ligt er dus niet alleen een uitdaging in het vinden van vrijwilligers, maar ook in de manier waarop vrijwilligerswerk wordt aangeboden.
Vrijwilligers behouden begint bij aandacht
Nieuwe vrijwilligers vinden is Ć©Ć©n ding. Zorgen dat mensen graag betrokken blijven, is minstens zo belangrijk.
Vrijwilligers stoppen vaak niet omdat ze niet meer willen helpen, maar omdat het niet meer past. Tijdsdruk en overbelasting spelen bij 65 tot 70% een rol. Ook gezondheid, werk of studie, een slechte match met de organisatie en gebrek aan waardering worden genoemd als redenen om te stoppen. Bij 58% spelen zelfs twee of meer redenen tegelijk.
Daarom is het belangrijk om regelmatig te kijken naar wat iemand leuk vindt, hoeveel tijd diegene beschikbaar heeft en of de taak nog steeds past. En vergeet waardering niet. Dat hoeft niet groots te zijn. Een persoonlijk bedankje na een activiteit, even vragen hoe iemand het heeft ervaren of laten zien wat dankzij de inzet van vrijwilligers mogelijk is, kan al veel betekenen.
Het onderstaande e-book noemt daarnaast open communicatie, flexibel plannen, verschillende rollen aanbieden en aandacht voor persoonlijke ontwikkeling als belangrijke manieren om vrijwilligers betrokken te houden.
Van vacatures vullen naar mensen betrekken
Misschien zit daar wel de belangrijkste verandering. Vrijwilligerswerk hoeft niet altijd te betekenen dat je Ć©Ć©n persoon zoekt die jarenlang dezelfde functie vervult. Mensen willen vaker kunnen kiezen hoeveel tijd ze besteden, wat bij hen past en hoe ze bijdragen. Dat vraagt soms wat creativiteit van een vereniging.
Een grote taak kan bijvoorbeeld worden verdeeld over meerdere mensen. Een bestuurslid kan ondersteuning krijgen van iemand die alleen de communicatie oppakt. Een ouder hoeft niet meteen een heel seizoen mee te draaien, maar kan misschien wel drie activiteiten helpen organiseren.
Het e-book vat dat mooi samen: niet minder betrokken, maar anders betrokken.
Door verschillende vormen van inzet aan te bieden ā van een eenmalige taak tot een kort project of een vaste rol ā geef je mensen meer ruimte om iets te kiezen dat bij hun leven past. Het onderzoek adviseert organisaties zelfs om zo’n soort āmenukaartā met mogelijkheden te maken.
Kijk eens opnieuw naar jouw vrijwilligerswerk
Het Internationale Jaar van de Vrijwilliger 2026 is een mooi moment om eens kritisch naar je eigen vereniging te kijken. Welke taken liggen er eigenlijk allemaal? Welke daarvan moeten echt door Ć©Ć©n vaste vrijwilliger worden uitgevoerd? En welke taken kun je kleiner en flexibeler maken?
Want misschien is het probleem niet altijd dat mensen niet meer willen helpen. Misschien moeten we het makkelijker maken om op een manier te helpen die wƩl past.
Meer weten?
In het e-book Trends Vrijwillige Inzet 2026 lees je meer over de ontwikkelingen rondom vrijwillige inzet, werving en behoud van vrijwilligers.
