Jongeren en hun Wilde Plannen voor hun eigen leefomgeving

Jeugd en jongeren worden vaak in een negatief daglicht gesteld wanneer het gaat over deelname aan dorpsactiviteiten en interesse in leefbaarheid van het dorp. Het door Vereniging Kleine Kernen Limburg (VKKL) uitgezette project ‘Wilde Plannen’ laat echter wat anders zien.

Jeugd en jongeren worden vaak in een negatief daglicht gesteld wanneer het gaat over deelname aan dorpsactiviteiten en interesse in leefbaarheid van het dorp. Het door Vereniging Kleine Kernen Limburg (VKKL) uitgezette project ‘Wilde Plannen’ laat echter wat anders zien. Er bestaan vaak een hoop vooroordelen over de bereidheid, betrokkenheid en ideeën van jongeren. Terwijl het probleem eerder toegeschreven kan worden aan een generatiekloof. Tijden zijn veranderd en jongeren communiceren nou eenmaal heel anders en staan op een andere manier in contact met elkaar.

De binding met het dorp is voor hen niet meer vanzelfsprekend. Maar voor de toekomst van het dorp zijn jeugd en jongeren erg belangrijk.

De jeugd is van groot belang voor de toekomstige ontwikkeling(en) van kleine kernen. Ze spelen een belangrijke rol in het behoud van voorzieningen zoals onderwijs en verenigingsleven.

Betrekken van jongeren bij het verbeteren van hun eigen leefomgeving
Jongeren komen meestal niet naar een formele vergadering om hun stem te laten horen als het gaat over de toekomst van het dorp. Wil men achterhalen welke ‘wilde plannen’ jongeren hebben, dan zal men met iets anders moeten komen. Veel organisaties worstelen er mee hoe ze met jongeren in contact kunnen komen en blijven. Het project ‘Wilde Plannen’ omvat een methodiek om deze twee leefwerelden dichter bij elkaar te brengen. Centraal staat het verwerven van nieuwe kennis, ervaringen en inzichten. Doel is het bevorderen van de dialoog tussen jongeren en bewonersorganisaties en het stimuleren van jongereninitiatieven op het gebied van ontmoeting, cultuur, educatie en huisvesting. Jongeren sluiten met hun ‘nieuwe leefstijl’ niet automatisch aan op de culturele structuren in dorpen en zijn voor deze leefstijl ook niet gebonden aan hun dorp. Kleine kernen moeten derhalve mee veranderen en ruimte bieden aan deze nieuwe leefstijlen. Zo kan men jongeren aan zich binden. Jongeren zijn op zoek naar hun identiteit en kunnen deze vinden in het dorp waar zij wonen. Hierdoor blijft hun woonplaats interessant genoeg om zich hier te vestigen. Wanneer jongeren zich prettig voelen in hun eigen leefomgeving zal de drang om te vertrekken naar steden of grotere gemeenschappen afnemen.

De actuele situatie schetsen
Belangrijk om goed van start te gaan is het maken van een situatieschets. Als jeugdwerkorganisatie, liefst samen met andere organisaties uit het dorp, bespreken jullie met elkaar wat er speelt op het gebied van jeugd en leefbaarheid in het dorp. Wat is de aanleiding dat er aan de slag wordt gegaan met dit thema? Zijn er directe vragen en of knelpunten die besproken moeten worden ? Welke (leeftijd)groepen vragen om aandacht en waar ligt de prioriteit? Hebben we een goed beeld van de jeugd in het dorp? Wat zijn belangrijke plekken voor jongeren in het dorp en welke personen zijn belangrijk?

In gesprek met jongeren
Nadat een en ander in kaart is gebracht, worden de betreffende jeugdigen persoonlijk benaderd. Ga met hen in gesprek. Stel open vragen. Ben niet afkeurend in je reactie. Ga niet met een te grote groep (maximaal 3 personen) naar de jongeren toe. Dit kan anders bedreigend over komen. Laat de juiste personen naar de jongeren toe gaan. Geen formeel iemand, maar juist een sleutelfiguur uit het dorp of iemand die affiniteit heeft met de jeugd.

Korte filmpjes over de voor jongeren belangrijke onderwerpen
Nadat het contact is gelegd worden jongeren ondervraagd over hun ideeën, wensen, behoeften, toekomstdromen en knelpunten met betrekking tot hun leefomgeving. Deze interviews worden opgenomen met een camera (mobiele telefoon). Het filmpje kan pakkend afgesloten worden met een samenvattende wens, stelling of vraag. De filmpjes worden binnen een week geplaatst op bijvoorbeeld de website van bijvoorbeeld de jeugdwerkorganisatie.
Elk onderwerp dat door de jongeren aangesneden wordt, wordt een ander filmpje. De filmers nodigen de geïnterviewde direct uit voor de ‘werkplaatssessie’.
Doordat de filmpjes op een website zijn geplaatst kunnen alle dorpsbewoners, die niet aanwezig zijn geweest, kijken en luisteren naar wat de jeugd in hun dorp bezig houdt. Het draagvlak wordt hiermee verbreed.

Jongeren en andere partijen uit het dorp met elkaar in gesprek
De jongeren van het dorp en alle geïnteresseerden worden uitgenodigd voor de ‘werkplaatsbijeenkomst’. Dit is een openbare bijeenkomst op een centrale plek, een voor jongeren aantrekkelijke laagdrempelige locatie in het dorp. Daarnaast kunnen er andere partijen in het dorp worden uitgenodigd, zoals verenigingen, buurtgenoten en personen die met jongeren te maken hebben (jongerenwerker).

Aansprekende en veilige setting voor jongeren
Voorafgaand aan de werkplaatssessie ga je als organisatie kijken hoe je de bijeenkomst zo interessant en interactief mogelijk vorm kunt geven. Je wilt jongeren enthousiasmeren en betrekken. Daarom is het belangrijk om een setting te creëren die voor jeugdigen aansprekend en veilig is. Ze moeten worden uitgedaagd om na afloop aan de slag te gaan met de eigen ‘wilde plannen’.

Enkele tips hiervoor zijn:

  • Stel een duidelijk doel. Wat wil je bereiken met de werkplaats ?
  • Hoe wil je dit gaan bereiken? Vermijd langdradige verhalen. Voorkom dat de bijeenkomst het karakter van een vergadering krijgt.
  • De jeugd zelf moet tijdens de bijeenkomst aan het woord zijn. Probeer hen te bemoedigen en uit te dagen om actief mee te doen en te denken. Wees niet kritisch, maar denk in mogelijkheden.
  • Gebruik de filmpjes om de bijeenkomst in te leiden en de onderwerpen en ‘wilde plannen’ bespreekbaar en inzichtelijk te maken.
  • Bedenk een ludieke en interactieve manier om met de onderwerpen aan de slag te gaan en tot mogelijke oplossingsrichtingen te komen. Spreek hierbij vooral de creativiteit van de jongeren aan. Dit zou in kleine groepen kunnen door middel van een brainstorm.
  • Denk bij het werken in groepjes na over de samenstelling hiervan.
  • Elk groepje presenteert een terugkoppeling van alle vergaarde ideeën, mogelijkheden en oplossingen aan de anderen.
  • Na de presentaties wordt er door iedereen gestemd op de ideeën. Zo ontstaat er een prioritering en tevens draagvlak voor de beste ideeën.
  • Afsluitend is het belangrijk om met elkaar te bespreken hoe met name de jongeren vorm willen geven aan het vervolg van deze werkplaatssessie.

Evaluatie van de aanpak
Het resultaat van het totale ‘Wilde Plannen’-project kun je pas na afloop in kaart brengen. Plan met dezelfde groep als waarmee het project startte een evaluatiebijeenkomst. Nodig hiervoor ook de jongeren uit. Bepaal wat je wilt evalueren. Hoe hebben de jongeren het project ervaren? Heeft het de jongeren meer betrokken bij de leefbaarheid in het dorp? Is de drempel tussen de volwassenen uit het dorp en de jongeren geslecht en de dialoog gestart? Bestaat er een beter beeld over wat de jeugd belangrijk vindt om prettig te wonen? In hoeverre zijn er al ‘wilde plannen’ uitgevoerd? Wat is de stand van zaken?

Indien je als jeugdwerkorganisatie aan de slag wilt gaan met deze ‘Wilde Plannen’-aanpak en hier ondersteuning bij nodig denkt hebben, kun je te allen tijde contact opnemen met Jeugdwerk Limburg. Samen bespreken we op welke wijze deze aanpak het beste kan worden afgestemd op jullie specifieke situatie. Maatwerk is het devies in deze!  

Deze website maakt gebruik van cookies. We gebruiken cookies om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. U gaat akkoord met onze cookies als u onze website blijft gebruiken.